Met schoonmaakacties bij Shell-tankstations in Nederland en elders ter wereld roept Amnesty International het oliebedrijf deze week op om in het reine te komen met de Niger Delta. Shell-operaties in Nigeria hebben tot grootschalige vervuiling geleid, waardoor tal van mensenrechten worden geschonden.

De mensenrechtenorganisatie vindt dat Shell zijn eigen principes van verantwoord ondernemen moet nakomen, niet alleen in Nederland, maar ook in Nigeria.

De Nederlandse ‘schoonmaaktour’ start op dinsdag 29 september om 09.00 uur bij het Shell-station bij Schiphol (Rijksweg A4). Daarna zal de schoonmaakploeg doorreizen naar Utrecht en Zwolle. In de daaropvolgende dagen kunnen ook benzinestations elders in het land een bezoek van Amnesty International verwachten. Ook in Canada, Engeland, Italië, Zweden en België zullen leden en sympathisanten van Amnesty met vergelijkbare acties Shell oproepen schoon schip te maken in de Niger Delta. In Frankrijk en Zwitserland vonden eerder al dergelijke acties plaats.

[youtube UQ1uh2XANMk]

Open brief aan Shell

Op 1 juli 2009 heeft Amnesty International, samen met acht Nigeriaanse organisaties, een open brief aan de nieuwe topman van Shell, Peter Voser gestuurd. Daarin vroegen de organisaties Voser in zijn eerste 100 dagen publiekelijk duidelijk te maken dat hij een einde wil maken aan de situatie van vervuiling en onrecht in Nigeria. Daarnaast vroeg Amnesty Shell op systematische wijze te gaan rapporteren over de effecten op mensenrechten van olie-operaties in het gebied. Als eerste stap vroeg Amnesty aan Shell om transparanter te worden over de activiteiten in Nigeria en documenten daarover vrij te geven. Shell weigert echter deze voor bewoners essentiële informatie te verschaffen. Dat is in strijd met de eigen bedrijfsprincipes, waarin Shell stelt relevante informatie met belanghebbenden te willen delen. Op 8 oktober is de eerste 100-dagen termijn van Voser voorbij. Tot dusver heeft de nieuwe topman geen gehoor gegeven aan de oproep van Amnesty en de Nigeriaanse organisaties.

Uit het rapport Petroleum, Pollution and Poverty in the Niger Delta dat Amnesty International op 30 juni 2009 publiceerde, blijkt dat de Nigeriaanse overheid haar burgers onvoldoende beschermt tegen de negatieve effecten van oliewinning. De olie- en gassector wordt nauwelijks gecontroleerd of aansprakelijk gehouden voor de ernstige schade aan de natuur, waarvan bewoners voor hun levensonderhoud direct afhankelijk zijn. Oliebedrijven zoals Shell maken misbruik van deze situatie, terwijl veel van de vervuiling te voorzien en te voorkomen is. Shell verwijst naar de gewelddadige situatie in de Niger Delta als belangrijkste oorzaak van de olielekkages. Daarmee bagatelliseert het bedrijf zijn eigen rol in het ontstaan van deze situatie, negeert het de andere vormen van vervuiling die door de oliewinning ontstaan, zoals afvaldumping, en lijkt de onderneming een excuus te zoeken voor het gebrek aan actie die Shell volgens internationale normen en de eigen bedrijfsprincipes zou moeten ondernemen. Amnesty plaatst vraagtekens bij de bewering dat het overgrote deel van de olielekkages het gevolg van sabotage is en vraagt Shell die bewering te onderbouwen.

Amnesty heeft de Nigeriaanse overheid gemaand het toezicht op de olie- en gassector te verbeteren, te starten met het opruimen van de grootschalige vervuiling, een eerlijk en transparant compensatiesysteem in te stellen en oliebedrijven te verplichten het effect van de oliewinning op mensenrechten vooraf te meten. Oliebedrijven moeten beginnen met het vrijgeven van rapportages over effecten op milieu en mensenrechten, publiekelijk verklaren dat zij onafhankelijk toezicht op de sector zullen steunen en de gemeenschappen die door de oliewinning getroffen worden voorafgaand informeren en consulteren.

De Niger Delta is één van de 10 belangrijkste ecosystemen van wetlands(draslanden) en kustgebieden ter wereld. Er wonen ongeveer 31 miljoen mensen. Een dochteronderneming van Shell, SPDC, opereert er op een gebied van ruim 31.000 km2. De oliewinning heeft de bewoners niet verder geholpen maar juist verder verarmd. De afgelopen vijftig jaar is elk jaar dezelfde hoeveelheid olie als bij de ramp met de Exxon Valdez in het milieu terecht gekomen, terwijl meer dan 60% van de bevolking van de Niger Delta van de natuur afhankelijk is voor hun levensonderhoud.

Wijdverbreide mensenrechtenschendingen door de oliewinning hebben tot een gevoel van machteloosheid en frustratie geleid en conflicten veroorzaakt. De crisis in het gebied wordt verder aangejaagd doordat veiligheidstroepen en militante bewegingen mensenrechtenschendingen begaan, doordat de grootschalige vervuiling van land en water niet wordt aangepakt, door corruptie, ernstige misdragingen door bedrijven en een falende overheid.

Klik hier voor uitgebreide informatie over Tomas Ross op de website van De Bezige Bij.

De auteur, ooit ook een begenadigd voetballer, heeft een eigen website met veel informatie.

Aanleiding voor deze actieweek is de inwerkingtreding van het Bel-me-niet-register op 1 oktober aanstaande. De Consumentenbond heeft zich jarenlang ingezet voor de komst van dit register. De actieweek helpt consumenten nóg een stap verder dan het Bel-me-niet register. Voor tien categorieën van ongewenste reclame, zoals sms-diensten of telefonische verkoopgesprekken, geeft de Afmeldwizard met een muisklik aan hoe afmelden en stopzetten werkt.

Hyves-pagina Consumentenbond

De Hyves-pagina van de Consumentenbond op consumentenbond.hyves.nl biedt meer dan alleen die tien handreikingen. Bart Combée, directeur Consumentenbond: ‘Elke dag publiceren we een tip van de dag om baas te blijven over je eigen privégegevens. Daarnaast vragen we alle Hyvers ons te helpen om met deze actie zoveel mogelijk mensen te bereiken. Iedereen kan onze gadget met afmeldtips op het eigen profiel plaatsen. Wie dat doet, maakt dagelijks kans op een iPod nano.’